Frezy i frezarki uni-max

Wybranie dobrej frezarki może być czasem trudne. Zależy od tego, do czego jej będziemy potrzebować i jak często. To samo jednak dotyczy samych frezów jako narzędzi. Czasem to może być porządna łamigłówka. W pierwszej kolejności musimy zastanowić się, do czego będziemy narzędzia potrzebować, czy zabierzemy się za listwy, czy też będziemy frezować czopy lub wpusty na stopnie schodów.

Podział i rodzaje frezów

Frezy możemy podzielić według rodzaju użycia, wielkości, typu profilu. Pierwszy prosty podział może być na frezy z łożyskiem oporowym do kopiowania i bez łożyska. To definiuje też ich możliwe użycie lub zanurzenie do materiału. Niektórych można użyć tylko do krawędzi, innych gdziekolwiek do powierzchni i potrzebnych głębokości lub grubości materiału.

Znamy frezy zaokrąglające, kątowe, profilowe, jaskółczy ogon, okrawające, żłobkujące, rowkujące lub talerzowe. Mamy też frezy do ramek i czopów i do wypełnień, następnie składane (ale to już przeważnie nie są małe trzpieniowe, przeznaczone do górnowrzecionowych frezarek trzpieniowych lub do stolików frezerskich). Wąskie z grotem są używane do drobnych napisów i grawerowania.

Frez zaokrąglający nam pomoże zaokrąglić krawędź materiału, okrawająca wyrówna naddatek, okroi obrzeże lub okleinę. Z pomocą frezu jaskółczy ogon wytworzymy ozdobne połączenia na jaskółczy ogon. Frez kątowy nam zetnie krawędzie pod kątem 45 stopni. Z pomocą frezów rowkujących do materiału możemy wpuścić listwę, szynę, rowek lub falc. Z pomocą frezów talerzowych wytworzymy pióro lub wpust, frezy profilowe nam ozdobią listwę lub krawędziak. Z tego, jak szerokie jest zastosowanie, wynika, że kiedy już kupimy frezarkę, nie wystarczy nam jeden frez. A przecież byłoby szkoda, kiedy wymienne narzędzia oferują nam tak szerokie wykorzystanie.

Średnice trzpieni

Frezy różnią się nie tylko kształtem, ale również średnicą trzpieni mocujących. Stąd też ich nazwa. Najczęściej średnica trzpienia wynosi 6, 8, 10 i 12 mm.

Ale jeżeli mamy więcej średnic trzpieni, nie musimy się martwić, dzięki wymiennym zaciskom możemy łatwo zmieniać średnicę mocowania. Do pierwotnego zacisku z otworem mocowania 12 mm możemy tak umocować średnice 10, 8 i 6 mm. Odwrotnie jednak to jest niemożliwe.

Oszczędzać trzeba we właściwym miejscu

Jeżeli wybierając frezy będziemy się interesować głównie najniższą ceną, stosunkowo szybko zapłaczemy nad wynikiem. Dwa tanie frezy nie zastąpią porządnego wysokiej jakości, dlatego mając już frezarkę i chcąc jej używać i uzyskiwać zadowalające wyniki, raczej sięgnijmy po sprawdzoną markę i trochę dopłaćmy za zakup odpowiednich frezów.

Aby frezy długo wytrzymały

Aby nam frezy wytrzymały długo ostre, trzeba o nie odpowiednio dbać i prawidłowo je przechowywać. Przeważnie wystarczy tylko mechaniczne oczyszczenie lub wydmuchanie sprężarką. W przypadku frezów łożyskowych wskazana jest też od czasu do czasu konserwacja łożyska. Małym kluczem imbus odkręcimy je i możemy spryskać odpowiednim olejem lub dogodzić mu kąpielą olejową.

Gdzie je przechowywać?

Pytanie brzmi, gdzie przechowywać większą ilość frezów. Większy komplet możemy mieć w skrzynce, w której je kupiliśmy. Jeżeli jednak nie mamy skrzynki, lub frezy kupujemy po sztukach, możemy to zrobić jak Dawid, mój kolega stolarz. Czasem o mnie żartuje, że on jest stolarzem a ja tylko konserwatorem, ale ja się z nim nie kłócę, tylko tak żartujemy. Frezy, które potrzebował sprzątnąć, łatwo umieścił w szufladzie w stole warsztatowym. Wystarczyło mu do tego parę dębowych krawędziaków, w których wywiercił otwory nieco większym wiertłem, niż jest średnica trzpienia frezu. I wszystko ma pod ręką tak, jak potrzebuje. Frezy ma przeważnie uporządkowane według profilu lub jak ich potrzebuje do danej pracy, wystarczy otworzyć szufladę i wszystko ma pod ręką.

Co jest okrągłe, jest też bezpieczne

Krawędzie blatu stołu, zabawka dziecięca, oparcie ławki lub drążki na placu zabaw – to wszystko jest dużo przyjemniejsze i bezpieczniejsze z zaokrąglonymi krawędziami.

Z pomocą frezów możemy ozdobić wyrób bezpośrednio w trakcie produkcji, lub poprawić już gotowy. Frezem łatwo dokończymy ozdobny słupek płotu, wykonamy rowki, zaokrąglimy krawędzie drzwiczek, lub zrobimy drzwi kasetowe, a na przykład zamiast uchwytów na skrzynkach lub szufladach wykonamy okrągłe otwory z pięknie zaokrąglonymi krawędziami.

Schody z frezarką i odpowiednim narzędziem - łatwo i precyzyjnie

Z pomocą frezarki możemy wykonać proste lub bardziej złożone schody, zależy od tego, jak jesteśmy zręczni, a przy dzisiejszych cenach schodów to może przynieść znaczne oszczędności.

Tylko, oprócz frezarki i właściwego doboru frezu, który umocujemy w maszynie, musimy poradzić sobie też z poziomnicą i obliczeniem wymiarów poszczególnych stopni.

W deskach bocznych wystarczy wyfrezować rowki lub zagłębienia na stopnie ukryte lub widoczne. Jeżeli stopień jest grubszy niż nasz frez rowkujący, z pomocą prowadnicy lub prostego szablonu, który możemy sami wykonać, wyfrezujemy dwa rowki obok siebie na potrzebną szerokość. Na stopniu możemy też wykonać pióro pasujące do wpustu w desce bocznej. Potem tylko wystarczy klej i ściągnięcie schodów. Jeżeli schody są większe, do ich ściągnięcia możemy użyć pręta gwintowego w górnej i dolnej części schodów, który schowamy w półwpuście od spodu stopni. Półwpust możemy znów wyfrezować cienkim frezem rowkującym.

Stolik do umocowania frezarki jako dolnowrzecionowej

Bardzo użytecznym pomocnikiem są stoliki do frezowania. Im szerszy i stabilniejszy, tym lepszy.

Zaletą stolika jest to, że nie poruszamy frezarką jako narzędziem, ale tylko materiałem. Materiał przeważnie leży na powierzchni stolika, w którym jest umocowana frezarka. Szczegółowo zapoznamy się z jednym z nich w następnej części serialu o frezarkach i frezach od uni-max.

Frezarka jest w stoliku umocowana i już nie musimy manipulować z jej wagą lub balansować na cienkiej listwie tworząc profil.

Co do stolików do frezarek, jest oczywiście wiele wariantów wykonanych samodzielnie lub specjalnych przyrządów, które możemy wykonać dla danego produktu, wyrobu lub obróbki, ale stolik, który jest do tego celu specjalnie wyprodukowany, chyba posłuży nam najlepiej, a przede wszystkim niezawodnie i bezpiecznie.